HomeThủ Thuật Máy Tính

MBR là gì? GPT là gì? Hướng dẫn kiểm tra máy tính dùng chuẩn MBR, GPT, Legacy BIOS, UEFI

MBR là gì? GPT là gì? Hướng dẫn kiểm tra máy tính dùng chuẩn MBR, GPT, Legacy BIOS, UEFI

MBR và GPT hiện đang là hai chuẩn quản lý thông tin phân vùng phổ biến trên máy tính. Nếu bạn chưa rõ về các chuẩn như MBR ,GPT, Legacy BIOS, UEFI là gì thì bài viết này sẽ giúp bạn biết thêm thông tin về các chuẩn này.

MBR là gì?

MBR có tên đầy đủ là Master Boot Record, chuẩn MBR được ra đời từ năm 1983 trên các dòng máy tính của hãng IBM. Chuẩn MBR hỗ trợ ổ cứng tối đa 2TB (2000 GB) và tối đa 4 phân vùng trên một ổ đĩa. Chuẩn MBR hỗ trợ tất cả các phiên bản hệ điều hành Windows phổ biến hiện nay. Chúng ta có thể sử dụng chuẩn MBR trên các máy tính dùng chuẩn BIOS và UEFI.

MBR là một khu vực khởi động đặt biệt nằm ở đầu một ổ đĩa. Nơi này có chứa một Boot loader, bạn có thể hiểu nó là một chương trình giúp khởi động hệ thống máy tính và hệ điều hành đã được lập trình sẵn và đặt trong ROM.

Khi cài đặt hệ điều hành Windows, các bit đầu của Boot Loader Windows sẽ được đặt tại đây, đó là lý do tại sao bạn cần phải sửa chữa lại MBR nếu Boot Loader bị ghi đè khi không thể khởi động vào Windows được. Còn khi bạn cài hệ điều hành Linux, Boot Loader Grub thường sẽ được đặt trong MBR.

GPT là gì?

Chuẩn GPT được ra đời trong những năm gần đây và đang dần thay thế chuẩn MBR. GPT là viết tắt của GUID Partition Table. Hỗ trợ ổ cứng tối đa lên tới 1ZB (1 tỷ TB) và tối đa 128 phân vùng ổ đĩa được hỗ trợ trên một ổ đĩa của chuẩn này. Chuẩn GPT chỉ hỗ trợ các hệ điều hành như Windows 7, 8, 8.1, 10 64bit và cũng chỉ hỗ trợ cho các máy tính dùng chuẩn UEFI.

Khi Boot Loader của ổ đĩa dùng chuẩn MBR bị ghi đè, thì bạn sẽ gặp rắc rối khi khởi động hệ điều hành. Nhưng với chuẩn GPT thì ngược lại, chuẩn GPT lưu trữ nhiều bản sao của các dữ liệu này trên đĩa cứng, vì vậy bạn có thể khôi phục lại các dữ liệu khi các dữ liệu này gặp sự cố.

Chuẩn GPT cũng lưu trữ các giá trị Cyclic Redundancy Check (CRC) để kiểm tra sự nguyên vẹn của các dữ liệu. Khi dữ liệu bị lỗi, GPT sẽ phát hiện vấn đề và cố gắng khôi phục lại các dữ liệu bị hư hỏng từ một vị trí khác trên ổ cứng điều mà MBR không thể thực hiện được.

MBR GPT
Ra đời năm 1983 do hãng IBM. Ra đời trong những năm gần đây.
Hỗ trợ tối đa 2TB (2000GB) dung lượng ổ cứng. Hỗ trợ tới 1ZB (1 tỷ TB) dung lượng ổ cứng.
Hỗ trợ tối đa 4 phân vùng cho một ổ cứng. Hỗ trợ tối đa 128 phân vùng.
Hỗ trợ tất cả các hệ điều hành của Windows. Chỉ hỗ trợ các phiên bản.
 Có thể sử dụng được cho máy tính dùng chuẩn Legacy BIOS hoặc UEFI.  Chỉ hỗ trợ các máy tính dùng chuẩn UEFI.

Chúng ta có thể sử dụng các phần mềm quản lý ổ cứng và phân vùng để chuyển đổi qua lại giữa hai chuẩn MBR và GPT trên ổ đĩa cứng. Do ưu điểm khá vượt trội của chuẩn GPT và giá thành để build một bộ máy tính ngày càng rẻ cộng với nhu cầu dung lượng ổ cứng ngày càng tăng cao đáp ứng được cấu hình Windows 64bit nên các máy tính bây giờ đa số dần dần chuyển qua chuẩn GPT.

Legacy BIOS và UEFI là gì?

BIOS (tên đầy đủ là Legacy BIOS) và UEFI (còn được gọi là EFI) đều là các phần mềm hệ thống giúp kiểm ra các thiết bị ra vào trên máy tính. Khi khởi động máy tính thì BIOS hoặc UEFI sẽ nhận trách nhiệm kiểm tra các thông số của CPU, RAM, VGA,… rồi gửi các thông số đó cho hệ điều hành, sau đó hệ điều hành sẽ khởi động.

Các kỹ sư của Intel đã phát triển nên chuẩn UEFI để giải quyết các điểm yếu của chuẩn Legay BIOS và dần dần thay thế cho chuẩn cũ kĩ này. Do sinh sau đẻ muộn nên UEFI sẽ có nhiều ưu điểm hơn là Legacy BIOS.

Legacy BIOS UEFI
Ra đời năm 1975. Ra đời năm 2005.
Không hỗ trợ ổ cứng chuẩn GPT. Hỗ trợ hết hai loại ổ cứng GPT và UEFI.
Tốc độ khởi động máy tính trung bình. Tốc độ khởi động máy tính nhanh hơn.

MBR/BIOS và GPT/UEFI.

Nếu bạn dùng BIOS thì sẽ dùng cùng với ổ cứng dùng chuẩn MBR, còn dùng UEEFI thì sẽ dùng chung với ổ cứng GPT. Không thể dùng ổ chuẩn GPT trên máy dùng BIOS nhưng mà có thể dùng cả hai chuẩn GPT và MBR trên máy tính dùng UEFI, tốt nhất khi dùng UEFI thì nên dùng chuẩn GPT để có thể khai thác tối đa hiệu năng của máy tính.

Hướng dẫn kiểm tra máy tính đang dùng chuẩn MBR hay GPT.

Cách 1: Xem bằng lệnh diskpart trên Windows.

Chạy hộp thoại Run (Windows + R), gõ lệnh cmd để vào Command Promt. Tiếp theo gõ lệnh diskpart rồi bấm Enter. Tiếp tục gõ lệnh list disk rồi bấm Enter, các thông tin liên quan đến các ổ cứng trên máy tính của bạn sẽ được liệt kê ra.

MBR là gì? GPT là gì? Hướng dẫn kiểm tra máy tính dùng chuẩn MBR, GPT, Legacy BIOS, UEFI windows run
MBR là gì? GPT là gì? Hướng dẫn kiểm tra máy tính dùng chuẩn MBR, GPT, Legacy BIOS, UEFI diskpart
MBR là gì? GPT là gì? Hướng dẫn kiểm tra máy tính dùng chuẩn MBR, GPT, Legacy BIOS, UEFI list disk

Disk 0 là số thứ tự của các ổ cứng trên máy tính. Tại cột GPT bên tay phải, nếu mục này có đánh dấu “*” thì ổ cứng đó đang dùng chuẩn GPT, còn không đánh dấu “*” thì là đang dùng chuẩn MBR.

MBR là gì? GPT là gì? Hướng dẫn kiểm tra máy tính dùng chuẩn MBR, GPT, Legacy BIOS, UEFI kiểm tra gpt

Cách 2: Xem bằng Disk Management.

– Nếu đang dùng Windows XP hoặc Windows 7, chỉ cần nhấp chuột phải lên biểu tượng My Computer, chọn mục Manage, rồi chọn Disk Management trong mục Storage bên cột bên trái.

– Còn với Windows 8 hoặc Windows 10 thì click chuột phải lên This PC rồi cũng chọn mục Manage, rồi cũng chọn Disk Management trong mục Storage. Hoặc bạn có thể dùng thanh tìm kiếm với từ khóa Computer Management.
mbr gpt legacy bios uefi this pc manage
mbr gpt legacy bios uefi disk management

Sau khi truy cập tới mục Disk Management xong, bạn muốn xem ổ đĩa nào thì bạn chuột phải lên ổ cứng đó, rồi chọn Properties.
mbr gpt legacy bios uefi properties

Một cửa sổ hiện lên, bạn chọn tab Volumes. Tại dòng Partition style bạn sẽ thấy được ổ cứng mình đang dùng chuẩn gì.
mbr gpt legacy bios uefi volume

Bạn có thể dùng một phần mềm thứ ba như Minitool Partition Wizard để xem và chuyển đổi qua lại giữa các chuẩn.

Hướng dẫn kiểm tra máy tính hỗ trợ chuẩn UEFI.

Cách 1: Kiểm tra trực tiếp trong BIOS.

Khi khởi động máy tính, bạn bấm các phím tắt để vào BIOS. Mỗi dòng máy sẽ có cách vào BIOS khác nhau. Mình sẽ liệt kê một số dòng máy và main khá phổ biến như:
Sony Vaio, Acer, Dell: bấm F2 để vào BIOS.
HP: bấm F10.
Asus, MSI: bấm Del.
Lenovo: bấm F1.

Các bạn có thể góp ý hoặc chỉnh sửa bằng việc comment phía dưới, mình sẽ cập nhật thêm.
Khi vào được BIOS thì bạn tìm những tab liên quan tới Boot để xem thông tin.

Cách 2: Dùng phần mềm HWiNFO.

Ở cách này bạn sẽ dùng phần mềm để kiểm tra, phần mềm đó có tên là HWinFO. Phần mềm này giúp bạn có thể kiểm tra và xem thông tin phần cứng của máy tính.

Bạn có thể tải phần mềm về tại đây. Có thể bạn cần cách truy cập link 123link.

Sau khi tải về, mở phần mềm lên. Tại giao diện của phần mềm, click chọn vào tên máy tính cần xem, rồi bên tay phải ngay mục UEFI Boot, nếu là Present thì máy tính của bạn có hỗ trợ chuẩn UEFI, còn không thì tiếp tục bước tiếp theo.
mbr gpt legacy bios uefi hwinfo

Tiếp theo bạn truy cập vào mục Motherboard, rồi bạn tìm tới dòng UEFI BIOS. Nế hiện là Capable thì mainboard của máy tính có hỗ trợ chuẩn UEFI, bạn có thể chuyển sang dùng chuẩn UEFI nếu cần. Còn hiện Not Present thì mainboard của máy không hỗ trợ UEFI.
hwinfo mainboard

Qua bài viết này các bạn chắc cũng đã nắm thêm thông tin về các chuẩn MBR, GPT, Legacy BIOS, UEFI và các cách để kiểm tra máy tính mình đang dùng những chuẩn gì. Các bạn có thêm ý kiến hay thông tin gì thì comment phía dưới giúp mình nhé.

Bình luận (0)

Trả lời

Email của bạn sẽ không được tiết lộ Required fields are marked *

mbr-l-g-gpt-l-g-hng-dn-kim-tra-my-tnh-dng-chun-mbr-gpt-legacy-bios-uefi-hoangquoc-039-s-personal-blog